Ga naar de hoofdinhoudGa naar de klantbeoordelingenGa naar het duikweer
Sea Professional
Boek nu
🦈

Haaienencyclopedie

Toppredatoren — 13 gedocumenteerde soorten, van rifhaaien tot hamerhaaien en de walvishaai. Elke soort is een pijler van het mariene systeem

13

soorten in de encyclopedie

12

soorten in de Red Sea

6

bedreigde soorten (EN/CR)

98%

achteruitgang bij sommige soorten

Conservation warning: Most shark species are threatened. Catching or harassing sharks is banned under CITES and Saudi wildlife rules. While diving: do not feed sharks, do not chase them, and leave if threat behaviour appears.

How to recognise threat behaviour

Arched back

The shark arches its back and drops the pectoral fins — an early warning. Leave immediately.

Erratic swimming

Irregular weaving means agitation — give it space.

Fixed stare

Eyes locked on you with steady approach — give an escape path.

Mouth gaping

Repeated opening and closing without feeding — a stress sign.

Sudden speed

A sudden acceleration plus an arch — treat this pattern as a warning.

Circling

Repeated circles around you — watch and move out slowly.

Order Carcharhiniformes

The largest shark order — more than 280 species, including most reef and open-water sharks. They have a nictitating membrane that protects the eye while hunting.

Grey Reef Shark
1 / 8

erinwoodward · CC BY-NC 4.0

EN — BedreigdCurious In de Red Sea

Grey Reef Shark

Carcharhinus amblyrhynchos

Carcharhinidae · Carcharhiniformes

Voor duikers: Medium risk

Max. lengte

190 cm

Max. gewicht

33 kg

Levensduur

25 years

Diepte

1–280 m

Habitat

Rifranden en aangrenzend open water

Voedsel

Vissen, octopus en garnalen

Wetenschappelijke noot

القرش الرمادي للشعاب واحد من أكثر أنواع القروش شيوعاً في البحر الأحمر ومرجانات المحيط الهندي. يتميز بلونه الرمادي ونهايات الزعانف الداكنة. يسبح بحركات متموجة مميزة حين يشعر بالتهديد — وهو إنذار واضح للغواصين بالابتعاد. يُعدّ من أكثر القروش دراسةً في علم السلوك. يحتل القمة في سلسلة الغذاء داخل الشعاب ويُنظّم كثافة أسماك الأسراب.

Ecologische rol

Een toppredator van het rif — hij houdt de vissoorten in evenwicht en voorkomt overbegrazing

Notities

  • ✦يُصدر حركة تهديد فريدة بانحناء الجسم وإنزال الزعانف الصدرية
  • ✦يُهاجر بين الشعاب ويحدد منطقة سكنية بدقة
  • ✦يولد أحياناً داخل "الحضانات" — مناطق ضحلة محمية
Whitetip Reef Shark
1 / 8

epauletteshark · CC BY-NC 4.0

VU — KwetsbaarShy / calm In de Red Sea

Whitetip Reef Shark

Triaenodon obesus

Carcharhinidae · Carcharhiniformes

Voor duikers: Low risk

Max. lengte

213 cm

Max. gewicht

18 kg

Levensduur

25 years

Diepte

1–330 m

Habitat

Grotten en spleten onder het rif

Voedsel

Vissen, octopus en nachtelijke garnalen

Wetenschappelijke noot

قرش الشعاب أبيض الطرف هو القرش الأكثر ظهوراً للغواصين في البحر الأحمر. يُميّزه طرفا ظهره وذيله الأبيضان. نهاريً يستريح في الكهوف ويتدحرج مجموعات صغيرة على قاع الشعاب. ليلاً يصطاد بنشاط حين تكون الأسماك نائمة. يُعدّ من أكثر قروش الشعاب هدوءاً وأقلها خطورة على الغواصين ما لم يُستفزّ.

Ecologische rol

’s Nachts verwijdert hij zieke en zwakke vissen en houdt zo de visgemeenschap gezond

Notities

  • ✦يستطيع ضخ الماء عبر خياشيمه وهو ساكن تماماً على الشعاب
  • ✦يتذكر منطقته المفضلة ويعود إليها يومياً
  • ✦يُشكّل "نوادي نوم" مع أفراد آخرين في نفس الكهف
Blacktip Reef Shark
1 / 8

coralreefdreams · CC BY

VU — KwetsbaarShy / calm In de Red Sea

Blacktip Reef Shark

Carcharhinus melanopterus

Carcharhinidae · Carcharhiniformes

Voor duikers: Low risk

Max. lengte

200 cm

Max. gewicht

13.6 kg

Levensduur

13 years

Diepte

0–75 m

Habitat

Ondiepe zandvlakten en rifranden

Voedsel

Kleine vissen, pijlinktvissen en garnalen

Wetenschappelijke noot

قرش الشعاب أسود الطرف مميّز جداً بنهاياته السوداء الحادة على الزعانف، ويُرى كثيراً في المياه الضحلة حتى شاطئية الأمواج. يُفضّل الأعماق الضحلة جداً حيث لا تستطيع القروش الأكبر الوصول. يُعدّ خجولاً بطبعه ويهرب عند اقتراب الغواصين. تُصنّفه المجتمعات المحلية مؤشراً لصحة الشعاب وتوفّر الغذاء.

Ecologische rol

Een sleutelpredator van ondiep water, die het aantal kleine cichliden reguleert

Notities

  • ✦يُرى أحياناً في مياه تعمق 30 سم فقط
  • ✦الأنثى تلد 2-4 صغار بعد حمل 10 أشهر
  • ✦صغاره تستخدم المانغروف كحضانة للحماية من المفترسين
Oceanic Whitetip Shark
1 / 8

gmucientes · CC BY-NC

CR — Kritiek bedreigdPotentially aggressive In de Red Sea

Oceanic Whitetip Shark

Carcharhinus longimanus

Carcharhinidae · Carcharhiniformes

Voor duikers: High risk

Max. lengte

300 cm

Max. gewicht

170 kg

Levensduur

22 years

Diepte

0–1,000 m

Habitat

Oceanisch water ver uit de kust

Voedsel

Grote vissen, pijlinktvissen en walvisachtigen

Wetenschappelijke noot

القرش أبيض الطرف المحيطي كان في السابق من أكثر أنواع القروش وفرةً في المحيطات وكان جاك كوستو يصفه بـ"أخطر قروش العالم". تراجعت أعداده بشكل مدمّر بنسبة 98% خلال 60 عاماً بسبب صيد الزعانف. يتميز بزعانف مستديرة ضخمة بيضاء الأطراف. في البحر الأحمر يُرى بالقرب من الجزر النائية ويستقطب الغواصين المتقدمين.

Ecologische rol

Een oceanische predator die het open water in evenwicht houdt en de nutriëntenkringloop steunt

Notities

  • ✦انخفضت أعداده 98% منذ الستينيات بسبب صيد الزعانف
  • ✦وثّق جاك كوستو الشهير هجوماته في البحر الأحمر
  • ✦يُعدّ من القروش القليلة التي تهاجم الغواصين بشكل استباقي
Sicklefin Lemon Shark
1 / 8

daisy2311 · CC BY-NC

VU — KwetsbaarCurious In de Red Sea

Sicklefin Lemon Shark

Negaprion acutidens

Carcharhinidae · Carcharhiniformes

Voor duikers: Medium risk

Max. lengte

310 cm

Max. gewicht

183 kg

Levensduur

27 years

Diepte

0–92 m

Habitat

Ondiep kustwater en mangroves

Voedsel

Vissen, octopus en platvissen

Wetenschappelijke noot

قرش الليمون الرصاصي يتميز بلونه الأصفر المائل للرمادي الذي يشبه ثمرة الليمون. يُفضّل المياه الدافئة الضحلة والمصبّات الساحلية. يُعدّ أحد أكثر القروش ذكاءً وقابليةً للتدريب وقد دُرست تصرفاته الاجتماعية المعقدة. ينمو ببطء ويصل إلى النضج الجنسي متأخراً مما يجعله حساساً جداً للصيد الجائر.

Ecologische rol

Een kustpredator die de vissen in mangroves en ondiepten reguleert

Notities

  • ✦يمكن التعرف عليه بشكل فردي من خلال زعانفه
  • ✦يُعدّ من أكثر القروش قابلية للدراسة في الأسر
  • ✦الأنثى ترجع إلى نفس منطقة التكاثر كل موسم
Scalloped Hammerhead
1 / 8

bridgetnolan · CC BY-NC 4.0

CR — Kritiek bedreigdCurious In de Red Sea

Scalloped Hammerhead

Sphyrna lewini

Sphyrnidae · Carcharhiniformes

Voor duikers: Low risk

Max. lengte

400 cm

Max. gewicht

152 kg

Levensduur

35 years

Diepte

0–512 m

Habitat

Kusten, riffen en open water

Voedsel

Vissen, octopus, garnalen en roggen

Wetenschappelijke noot

قرش المطرقة المسنّن يتميز بشكل رأسه الفريد على هيئة مطرقة مع تعرجات مسنّنة على الحافة الأمامية. يجتمع في مجموعات ضخمة تصل إلى المئات عند الجبال البحرية وخاصةً في فصل الصيف. رأسه الواسع يحوي حساسات كهربائية متطورة (Ampullae of Lorenzini) تجعله بارعاً في الصيد. يجذب الغواصين في جبال الأخوات وراس محمد.

Ecologische rol

Hij reguleert roggen en platvissen en houdt zo de zeebodem in evenwicht

Notities

  • ✦شكل رأسه يعطيه مجال رؤية 360 درجة كاملاً
  • ✦يجتمع بالمئات عند الجبال البحرية بشكل فريد
  • ✦تعاني الإناث من ندوب عض شديدة أثناء التزاوج
Great Hammerhead Shark
1 / 8

huntingforparadise · CC BY

CR — Kritiek bedreigdPotentially aggressive In de Red Sea

Great Hammerhead Shark

Sphyrna mokarran

Sphyrnidae · Carcharhiniformes

Voor duikers: High risk

Max. lengte

610 cm

Max. gewicht

580 kg

Levensduur

44 years

Diepte

0–300 m

Habitat

Roggengronden en warme zeeën

Voedsel

Vooral roggen en grote vissen

Wetenschappelijke noot

قرش المطرقة العظيم هو أكبر أنواع قروش المطرقة وأحد أكبر القروش المفترسة في المحيطات. يتميز بزعنفة ظهرية أولى ضخمة جداً مرتفعة بشكل واضح. يصطاد الراي بضربه بمطرقته لتخدير الفريسة قبل أكلها. تراجعت أعداده بصورة مدمّرة وهو الآن في خطر حرج عالمي. لقاؤه في البحر يتطلب خبرة واحتياطات خاصة.

Ecologische rol

Hij reguleert de bodemroggen en voorkomt zo een te sterke achteruitgang van de rifgemeenschappen

Notities

  • ✦يستخدم مطرقته لتثبيت الراي على القاع قبل أكله
  • ✦الزعنفة الظهرية الأولى أعلى نسبياً من أي قرش آخر
  • ✦وُثّق قطع مسافة 1,200 كم في هجرة واحدة
Silvertip Shark
1 / 8

valeriamas · CC BY-NC

VU — KwetsbaarPotentially aggressive In de Red Sea

Silvertip Shark

Carcharhinus albimarginatus

Carcharhinidae · Carcharhiniformes

Voor duikers: Medium risk

Max. lengte

300 cm

Max. gewicht

162 kg

Levensduur

32 years

Diepte

0–800 m

Habitat

Buitenranden van het rif en dieper water

Voedsel

Vissen, roggen en octopus

Wetenschappelijke noot

قرش الفضة يتميز بنهاياته الفضية البيضاء الواضحة على جميع زعانفه — مما يجعله من أجمل القروش مظهراً. يُفضّل حواف الشعاب الخارجية والأعماق المتوسطة. يُعدّ من أكثر القروش شجاعةً وفضولاً وقد يقترب من الغواصين بجرأة. كان شائعاً جداً في البحر الأحمر لكن أعداده تراجعت.

Ecologische rol

Een predator op de buitenranden van het rif, die de visserijdruk op de binnenriffen verlicht

Notities

  • ✦نهاياته الفضية تُعطيه مظهراً فريداً يسهل التعرف عليه
  • ✦يُهيمن على موقع الصيد حين يجتمع مع قروش أصغر
  • ✦يُعدّ من القروش الأكثر تحدياً في سلوكه مع الغواصين

Order Orectolobiformes

A diverse order including the whale shark and bottom sharks. Many are slow and rest on the seabed; some hunt by suction. Lower risk to divers.

Nurse Shark
1 / 8

dylancreatures · CC BY-NC

VU — KwetsbaarVery peaceful

Nurse Shark

Ginglymostoma cirratum

Ginglymostomatidae · Orectolobiformes

Voor duikers: Low risk

Max. lengte

310 cm

Max. gewicht

110 kg

Levensduur

25 years

Diepte

0–130 m

Habitat

Zandbodem en grotten in het ondiepe rif

Voedsel

Schaaldieren, tweekleppigen en bentische vissen

Wetenschappelijke noot

قرش الممرضة البني يختلف اختلافاً جذرياً عن تصور معظم الناس للقروش — يستريح نهاراً على القاع دون حركة ويُصدر أصواتاً شبيهة بالمضغ. يمتلك شوارب حسية حول فمه يستخدمها للتحسس عن الطعام. يستطيع ضخ الماء عبر خياشيمه دون السباحة. قد يعض إذا استُفزّ لكنه لا يُعدّ خطراً فعلياً على الغواصين في الوضع الطبيعي.

Ecologische rol

Hij ruimt de rifbodem van schaaldieren en tweekleppigen en verbetert de kwaliteit van het sediment

Notities

  • ✦يستطيع السكن تماماً على القاع دون ضخ ماء للسباحة
  • ✦شوارب فمه تشبه شوارب القط في الحساسية
  • ✦قد يُعمّر حتى 25 سنة في الطبيعة
Zebra Shark
1 / 8

serenastean · CC BY-NC

EN — BedreigdVery peaceful In de Red Sea

Zebra Shark

Stegostoma tigrinum

Stegostomatidae · Orectolobiformes

Voor duikers: Low risk

Max. lengte

235 cm

Max. gewicht

20 kg

Levensduur

25+ years

Diepte

0–62 m

Habitat

Zandige rifbodem

Voedsel

Tweekleppigen, schaaldieren en murenen

Wetenschappelijke noot

قرش الزيبرا يوصف بأنه من أجمل القروش — الصغار يحملون خطوطاً بيضاء وصفراء تشبه الزيبرا بينما تتحوّل للبقع النمرية عند البلوغ. يرتاح خلال النهار على قاع الشعاب وينشط ليلاً. يُعدّ سلمياً جداً مع الغواصين ويُستمتع برؤيته وهو نائم. في عام 2016 وُثّقت أنثى تتكاثر بكراً (parthenogenesis) دون ذكر!

Ecologische rol

Hij haalt tweekleppigen en schaaldieren uit spleten die andere haaien niet bereiken

Notities

  • ✦الصغار مخططون كالزيبرا وتتحوّل للبقع النمرية عند البلوغ
  • ✦وُثّق تكاثره بكراً (دون ذكر) في عام 2016 في أستراليا
  • ✦يستطيع ضخ الماء وهو ساكن تماماً على القاع
Whale Shark
1 / 8

G.S. · CC BY-NC 4.0

EN — BedreigdVery peaceful In de Red Sea

Whale Shark

Rhincodon typus

Rhincodontidae · Orectolobiformes

Voor duikers: Low risk

Max. lengte

1,860 cm

Max. gewicht

21,500 kg

Levensduur

130 years

Diepte

0–2,000 m

Habitat

Warm tropisch open water

Voedsel

Plankton, krill, eieren en jonge vissen

Wetenschappelijke noot

القرش الحوتي هو أكبر الأسماك الحية على وجه الأرض. رغم ضخامته الهائلة يتغذى فقط على العوالق والكائنات المجهرية. يمتلك فماً يصل اتساعه 1.5 متر لكنه يصفّي الماء دون مضغ. يُرى موسمياً في البحر الأحمر — خاصةً عند جزر الفرسان في رحلة الهجرة السنوية. نقاطه البيضاء فريدة كبصمة الأصابع تُستخدم للتعرف على الأفراد.

Ecologische rol

Hij recyclet voedingsstoffen in de waterkolom en bevordert algen en plankton aan het oppervlak

Notities

  • ✦نقاطه البيضاء فريدة لكل فرد كبصمة الأصابع تماماً
  • ✦يمكنه تصفية 6,000 لتر ماء في ساعة واحدة
  • ✦يُقدّر عمره حتى 130 سنة وهو الأطول بين الأسماك
Tawny Nurse Shark
1 / 8

pascal_girard · CC BY

VU — KwetsbaarVery peaceful In de Red Sea

Tawny Nurse Shark

Nebrius ferrugineus

Ginglymostomatidae · Orectolobiformes

Voor duikers: Low risk

Max. lengte

320 cm

Max. gewicht

103 kg

Levensduur

20+ years

Diepte

1–70 m

Habitat

Riffen van de Rode Zee en de Indische Oceaan

Voedsel

Vissen, octopus en schaaldieren

Wetenschappelijke noot

قرش الممرضة الرصاصي يشبه قرش الممرضة البني لكنه أقل شهرةً ومميّز بلونه الرصاصي البني المائل. يُفضّل الشعاب والكهوف في البحر الأحمر والمحيط الهندي. يصطاد بشفط فريسته بقوة كبيرة. نهاريً هادئ يستريح في الكهوف وتحت الشعاب.

Ecologische rol

Hij ruimt schaaldieren en tweekleppigen van de rifbodem en draagt bij aan de nutriëntenkringloop

Notities

  • ✦يصطاد بشفط الفريسة بقوة مضغوطة هوائية فريدة
  • ✦يُشكّل أحياناً مجموعات نوم كبيرة في الكهوف
  • ✦يميل للعيش في نفس منطقة من الشعاب لسنوات

Order Lamniformes

The order of leading open-water sharks such as the thresher. They are large, specialised hunters; some are partly warm-blooded.

Bigeye Thresher Shark
1 / 8

gmucientes · CC BY-NC

VU — KwetsbaarShy / calm In de Red Sea

Bigeye Thresher Shark

Alopias superciliosus

Alopiidae · Lamniformes

Voor duikers: Low risk

Max. lengte

461 cm

Max. gewicht

162 kg

Levensduur

20 years

Diepte

0–500 m

Habitat

Open water en middeldiepten

Voedsel

Pelagische vissen en pijlinktvissen

Wetenschappelijke noot

قرش الثعلب كبير العين يتميز بذيله الطويل جداً الذي يساوي طول جسمه تقريباً، وبعيونه الكبيرة الضخمة التكيّفت للصيد في الأعماق المعتمة. يُسمى قرش الثعلب لأنه يستخدم ذيله كسلاح لصعق الأسماك في الأسراب قبل أكلها — وهو سلوك صيد فريد. نادر الظهور للغواصين وعادةً ما يُرى في الأعماق المفتوحة.

Ecologische rol

Hij reguleert schoolvissen in open water en verlicht de druk op de zeealgen

Notities

  • ✦ذيله يساوي طول جسمه وهو سلاحه للصيد
  • ✦يضرب ذيله كالسوط لصعق الأسماك قبل أكلها
  • ✦عيونه الكبيرة تتكيف للرؤية في أعماق 500 متر معتمة

The global shark crisis — the numbers

100 million sharks are killed worldwide each year — mostly for their fins for Asian shark-fin soup. That pace far exceeds sharks’ ability to reproduce (they mature late and have few young).

100M

Sharks caught per year

Mostly for fin soup

71%

Decline in oceanic species

In only 50 years

37%

Of shark species threatened

IUCN 2024 assessment