Vissenencyclopedie

Endemisch in de Rode Zee en de Golf van Aden. Hij leeft in symbiose met zeeanemonen: zij beschermen hem tegen rovers, terwijl hij het lichaam van de anemoon schoonmaakt en beschermt. Het lijf is feloranje, met twee stevige witte banden. Van de bekende Amphiprion ocellaris onderscheidt hem een tweede, rondere band.

Een van de talrijkste vissen op het rif van de Rode Zee. Ze vormen grote scholen van honderden boven Acropora-riffen. In de zon zijn ze helder groenig blauw, en als het paaiseizoen nadert verzamelen de mannetjes zich om om territoria te wedijveren.

Een kleine vis met twee zwarte banden op een witte grond. Hij houdt zich op bij vertakte Acropora-riffen, waar hij bij gevaar heen vlucht. Ondanks zijn geringe grootte verdedigt hij zijn territorium fel tegen grotere vissen.

De grootste vis van de familie Labridae — soms tot 2,3 m. Hij wordt tientallen jaren oud (tot 30 jaar). Het volwassen mannetje heeft een opvallende voorhoofdsbult die met de leeftijd groeit. Een van de weinige vissen die de doornenkroonzeester (Acanthaster planci) kunnen eten, die koraalriffen teistert. Bedreigd door overbevissing.

Een soort die endemisch is in de Rode Zee en de Arabische Golf — nergens anders ter wereld. Het volwassen mannetje draagt een schitterend groen, paars en rood. Het zwemt zeer snel en hangt onafgebroken bij het rif. Soms reinigt het andere vissen van parasieten.

Een van de visueel en ecologisch opvallendste rifvissen. De vergroeide tanden, als een papegaaiensnavel, laten hem koraal breken en de algen en micro-organismen erop eten. Wat hij verteert, scheidt hij uit als fijn zand — één grote vis produceert tot 90 kg zand per jaar! Medeverantwoordelijk voor het beroemde strandzand.

Een van de mooiste en meest kenmerkende vissen van de Rode Zee — een endemische soort die erbuiten niet bestaat. Het lijf is helder goudgeel, met een zwart masker over het oog en regelmatige schuine lijnen die hem een unieke geometrische schoonheid geven. Hij leeft levenslang in trouwe paren.

Nog een soort, endemisch in de Rode Zee en de Arabische Golf. Het lijf is geeloranje, met donkere diagonale strepen en een witte staartvin. Ze eten vooral koraalpoliepen en verkiezen dichte steenkoraalriffen.

De koninginne-keizersvis van de Rode Zee — een unieke endemische soort. Het lijf is donkerviolet, met een grote, kenmerkende gele vlek op de flank en een gele streep op de staart. De jongen zien er heel anders uit — marineblauw met blauw-witte strepen. Ze eten vooral sponzen.

Een icoon van de Rode Zee — een unieke endemische soort. Het lijf is blauw-wit gestreept, met een feloranje flankstreep en witte en oranje staartklingen. Sterk territoriaal verdedigt hij zijn algenveld tegen elke andere vis met pijnlijke staartslagen.

De bekende soort uit de film „Finding Nemo” (het personage Dory). Helderblauw, met een grote zwarte vlek en een gouden streep op de staart. Hij verkiest open riffen en zones met sterke stroming. Aanwezig in de Rode Zee, maar algemener in de Indische en de Stille Oceaan.

De inheemse koraalduivel van de Rode Zee (anders dan de algemenere P. volitans in de Stille Oceaan). De lange, waaierachtige borstvinnen geven hem een vorstelijke aanblik — maar aan de basis van de stekels draagt hij een neurotoxine. De stekel geeft het gif niet vanzelf af; er is druk nodig.

Volgens de meeste wetenschappelijke bronnen de gevaarlijkste giftige vis ter wereld. Zijn camouflage is uitzonderlijk — hij lijkt op een steen of een stuk volkomen dood koraal. Slachtoffers trappen er meestal per ongeluk op in ondiep water. Zijn krachtige gif kan zonder directe behandeling dodelijk zijn.

Grootste murene — tot 3 meter lang. Overdag verschuilt hij zich in koraalspleten en jaagt ’s nachts. Hij opent voortdurend de bek om water over de kieuwen te pompen — dreigend, maar meestal rustig. Hij heeft een tweede kaak in de keel (pharyngeal jaws) die naar voren schiet om de prooi naar binnen te trekken!

De commercieel meest verhandelde tandbaars van de regio en de populairste voor de kweek. Het lijf is bruin met feloranje stippen. Hij schuilt bij riffen en rots en stuift op zijn prooi af. Verticale trekker — ’s winters trekt hij naar de diepte.

Een van de meest geobserveerde rifhaaien van de Rode Zee. Grijs, met een witte lijn op de staartvin. Meestal in scholen bij de randen van diepe, open riffen. Vóór een directe aanval toont hij een dreigvertoon (rug opgezet, bek open, slingerende beweging).

De grootste — en rustigste — vis ter wereld. Hij filtert het water met zijn wijde bek en eet plankton en micro-organismen. Volstrekt ongevaarlijk voor de mens. In de Rode Zee seizoensgebonden te zien, vooral bij de zuidelijke riffen.

Een van de opvallendste gestalten van diepe rotsriffen — overdag slapend op de rifbodem te zien (de enige haaien die een tijd kunnen ophouden met zwemmen). Witte punt op de rug- en staartvin. Nachtactief.

Zijn beroemde hamer (cephalofoil) is niet alleen een eigenaardige vorm — het is een functionele ontwikkeling die het bereik van de elektromagnetische zintuigen (ampullen van Lorenzini) vergroot om in het zand begraven prooi op te sporen. Hij vormt grote scholen — scholen van honderden zijn gedocumenteerd bij de zuidelijke eilanden van de Rode Zee.

Een van de mooiste en makkelijkst te zien roggen van ondiepe riffen. Het lijf is grijs, met helderblauwe stippen en twee blauwe linten op de staart. Hij graaft zich in het zand in of onder rotsen. Een giftige stekel op de staart dient alleen ter verdediging.

Een van de grootste roggen van de zee — de vleugels lijken op die van een reusachtige adelaar onder water. Hij filtert plankton met twee kophoorns die het water naar de bek leiden. Hij geldt als een van de intelligentste vissen — relatief het grootste brein onder de vissen, en recent onderzoek wijst op een mogelijke vorm van zelfbewustzijn.

Bliksemjager — zwemt langzaam en stuift dan met meer dan 50 km/u toe. Het lijf is een zilveren, cilindrische spil met donkere lijnen en zichtbare scherpe tanden. Soms staat hij stil en kijkt de duiker met één oog aan — ontzagwekkend, maar hij valt zelden aan.

Een vis die nauwelijks op een vis lijkt — hij zwemt rechtop met kleine, zeer snel bewegende borstvinnen. Met de gekrulde staart houdt hij zich vast aan zeeplanten. Een van de traagste zwemmers — gecompenseerd door een buitengewone camouflage. De vader draagt de eieren in een buikzak en brengt de jongen ter wereld.

Een van de aanwezigste rifvissen — hij vormt grote scholen die het middenwater doorkruisen. Het vlees is smakelijk, maar hij hoort in de Indische en de Stille Oceaan tot de vissen die de Ciguatera-vergiftiging het meest overdragen.

„Vistorando’s” — reusachtige wervels van duizenden op sommige duikplaatsen, zoals de Brothers-eilanden. De scholen draaien als een trechter en misleiden rovers. De grote ogen helpen bij de nachtjacht.

Een van de mooiste rifvissen — een roodoranje lijf met kleine, helderblauwe stippen. Een van de meest gezochte rifvissen in deftige visrestaurants. Hij leeft alleen en houdt zich bij koraalspleten op.

Een van de meest verspreide plantenetende vissen van de Rode Zee — zijn ecologische rol is vitaal om te voorkomen dat algen het koraal verstikken. Het plantaardige voedsel maakt het vlees smakelijk. De rugstekels zijn giftig — een waarschuwing aan vissers.

Een van de elegantste rifvissen — wit, geel en zwart, met duidelijke lijnen en een lange, afhangende witte rugvin. Bekend als de moorse idool (Moorish idol). Door het bijzondere dieet moeilijk in een aquarium te houden.

Hij lijkt op een gele kubus met witte of zwarte stippen — een van de vreemdste visvormen. Zijn skelet is stijf als een pantser. Bij angst scheidt hij ostracitoxine af, een gif dat het omringende water belast.

Een van de grootste kogelvissen ter wereld — een meter en twintig centimeter lang. De huid is wit, bedekt met kleine zwarte stippen. De snavel is stevig genoeg om zee-egels te verbrijzelen. Lever, huid en darm bevatten tetrodotoxine (tetrodotoxin) — het sterkste bekende visgif.

Een van de mooiste en luidruchtigste rifvissen — grote witte stippen op een zwarte grond en een gele vlek bij de bek. Tanden zo sterk als mensen tanden, die schelpen moeiteloos kraken. Hij verdedigt het nest fel en bijt duikers.

De mooiste Naso-vis van de Rode Zee — een gekleurde band om de bek en lange, oranje rugvinnen. Twee oranje, gecamoufleerde staartstekels zitten aan weerszijden van de staartwortel.

Een van de grootste tandbaarzen van de Rode Zee — een meter lang en 11 kg zwaar. De huid is bruin, met in elkaar grijpende witte en zwarte stippen. Hij leeft alleen in spleten en grotten. Zwaar bevist en daardoor bedreigd.

Een koraalvlinder met zwarte en witte strepen en een verlengde rugvin — algemeen op de rifwanden van de Rode Zee en de Golf van Aden.

Een feloranje anthias vormt grote scholen boven de riffen; de mannetjes zijn donkerder en hebben een verlengde staartvin.

Een grote murene met een golvend bruin-geel patroon; hij verschuilt zich in spleten en jaagt ’s nachts.

Een vis met donkere strepen en stippen; de larven zijn felgeel en krijgen met de leeftijd een gestreept patroon.

Een grote lipvis met verticale strepen; zwarte larven met gele banden en donkergroene volwassenen met dikke lippen.

Een lang, buisdun lijf en een trechtervormige bek — een plotselinge uitval naar de prooi.

Een witte grondel met een blauwe zijlijn; graaft met een partner een hol in het zand en houdt het bij.

Een in de Rode Zee en bij Aden endemische vlinder met donkere strepen op een lichte grond — een symbool van endemische diversiteit.

Een zilverig lijf met donkere lijnen en een groot oog — verzameld onder overhangen, in grotten en achter het rif.

Uitstekende camouflage met huidlappen; stekelgif — een veelvoorkomend gevaar voor onoplettende duikers.

Een bekende keizersvis in blauw en oranje met verticale strepen; hij verkiest sponsrijke riffen.

Een kleine, in de Rode Zee endemische juffer; lijkend op verwanten, maar met kenmerkende gele vinnen.